Srpska pravoslavna crkva i vernici danas obeležavaju Svetog Vasilija Ostroškog, praznik posvećen velikom čudotvorcu i iscelitelju. Njegove mošti čuvaju se u manastiru Ostrog u Crnoj Gori kao velika svetinja više od 300 godina i mesto su hodočašća za vernike svih religija.
Sveti Vasilije Ostroški je rođen kao Stojan Jovanović u selu Mrkonjiću, u hercegovačkom Popovom Polju, 1610. godine.
Zamonašio se u trebinjskom manastiru Uspenija Presvete Bogorodice, te je ubrzo postao episkop. Najpre je boravio u Tvrdošu, a potom prelazi u Ostrog, gde je proveo poslednje godine života u podvigu i molitvi.
Neumoran u molitvama, postu i fizičkom trudu, Sveti Vasilije mirno se upokojio na današnji dan 1671. godine, a njegove mošti i grob čuvaju se u manastiru Ostrog u Crnoj Gori, za koji se vezuju brojne legende.
Vernici ga poštuju kao velikog iscelitelja i čudotvorca, a brojna predanja i svedočenja govore o molitvama uslišanim na ovom svetom mestu.
Poklonička putovanja u Ostrog traju vekovima, a posebno su izražena na velike praznike, kada manastir poseti i više desetina hiljada ljudi.
Veruje se da su njegove mošti čudotvorne, pa ljudi svih konfesija dolaze da im se poklone i mole za isceljenje najtežih bolesti.
Tradicionalni dan velikog okupljanja vernika je 12. maj, ali i Trojičin dan, kada se održava Veliki narodni sabor u Ostrogu.
Svetitelju u čast podignute su i brojne crkve zadužbine. U Beogradu, u Crkvi cara Konstantina i carice Jelene na Voždovcu, čuva se omofor Svetog Vasilija.
U crkvenom kalendaru ovaj praznik je obeležen crvenim slovom. Slavi se i kao krsna slava.
Prema narodnom običajnom kalendaru, danas se ne rade teški poslovi, ali valja da se očisti kuća da bi, veruje se, čitave godine u domu vladali harmonija i mir.
