Deo arhivske građe Izdavačkog preduzeća Matice srpske koje nije izdržalo stečaj izložen je ovih dana u foajeu ustanove.
U pismu koje je književnik Meša Selimović poslao iz Sarajeva u Novi Sad, on u februaru 1967. godine piše Bošku Petroviću, uredniku Izdavačkog preduzeća Matice srpske, obaveštava ga da mu šalje svoj rad o Vuku (Karadžiću), odnosno o našem, kako navodi, književnom jeziku. „Ako Ti se ne dopadne, nikom ništa, samo mi vrati rukopis; izdavač će se naći”, piše mu Selimović.
Njegov čuveni roman „Derviš i smrt” tek je bio objavljen, godinu pre, pa se autor u tom pismu interesuje za utisak Petrovića o „Dervišu” i traži da mu ga ovaj saopšti na Sterijinom pozorju. Pismo koje počinje sa „Dragi Boško”, završava se pozdravom za njega i njegovu „simpatičnu suprugu kao i silnog sina”, uz potpis: Meša.
Naslov te knjige glasi „Za i protiv Vuka”, jedne od najimpozantnijih i najdalekosežnijih studijsko-umetničkih tvorevina naše kulturne tradicije. Ono je ujedno i jedno u dugom nizu književnih dela koja su objavljena u bogatoj delatnosti nekadašnjeg Izdavačkog preduzeća Matice srpske. Preduzeće je postojalo u Novom Sadu u periodu posle Drugog svetskog rata, imalo je i trgovačku mrežu i knjižaru, ali je na kraju otišlo u stečaj 2007. godine.
Međutim, ostale su iza njega knjige, rukopisi, katalozi i druga arhivska građa koja je u Rukopisnom odeljenju Matice srpske počela detaljnije da se sređuje. Deo te arhive iznet je ovih dana na izložbu pod nazivom „Izdavačko preduzeće Matice srpske” (IP). Izložbu je u foajeu ustanove priredila Jana Bogdanović, arhivistkinja koja potpisuje i prateći katalog.
Pored odabranih knjiga iz edicija IP, arhivskih fotografija, recenzija, novinskih prikaza i druge dokumentacije, izložba donosi pred publiku i pomenuta pisma Meše Selimovića. Tu je i jedno pismo Ive Andrića, otkucano na mašini juna 1961, u kojem tada budući nobelovac piše Aleksandru Tišmi da mu šalje rukopis za dva eseja o Goji, španskom slikaru. Izloženo je i pismo Tišmi od Milana Kašanina, koji izdavača pita za sudbinu njegove knjige „Susreti i pisma”. A uz recenziju Borislava Mihajlovića Mihiza na „Pesme” Desanke Maksimović stoji i fotografija nasmejane književnice…
„Izdavačko preduzeće Matice srpske je jedna velika i lepa, mudro započeta i prinudno dovršena priča u dvovekovnoj i zamamnoj istoriji najstarije srpske kulturne ustanove. Nukleus IP Matice srpske je u samim osnivačkim idejama i postavkama ustanove”, kazao je Matičin predsednik prof. dr Dragan Stanić, otvarajući izložbu.
U čitavoj istoriji Matice srpske, kako je profesor istakao, period postojanja IP, od 1952. do 2007. godine, jeste period kada se Matica najpotpunije i najburnije bavila izdavačkom delatnošću.
„U svojih 55 godina trajanja, što predstavlja nešto više od četvrtine ukupnog života Matice srpske, Izdavačko preduzeće se afirmisalo kao odista moćan deo sveukupnog kreativnog pogona naše ustanove, a broj knjiga objavljenih tokom jedne kalendarske godine daleko nadmašuje one periode kada Izdavačko preduzeće nije bilo”, kazao je Stanić.
